Hörmətli oxucularım, bu gün sizə maraqlı bir kitab haqqında danışmaq istəyirəm. Onu çoxdan oxuyub kitab rəfinə qoymuşdum, yaxınlarda isə gözüm o kitaba sataşdı və onu bir daha da vərəqləyib oxuduqdan sonra istədim fikirlərimi sizinlə paylaşım.

Kitab sürücülük haqqındadır və «Qəzasız sürücülüyün 120 üsulu» («120 приёмов контраварийного вождения») adlanır, müəllifi isə, «Yüksək sürücülük sənətkarlığı mərkəzinin» rəhbəri, avtomobil idmanı üzrə Rusiyanın əməkdar məşqçisi, pedaqoji elmlər doktoru, texniki elmlər namizədi, professor Ernest Serqeyeviç Tsıqankovdur (Эрнест Сергеевич Цыганков). Bu adam sürücülər üçün qəzalara qarşı hazırlıq metodikasının müəllifidir. Həmən metodikaya əsasən minlərlə adi sürücü, idmançı və hətta xüsusi xidmət və hüquq mühafizə orqanlarının əməkdaşlarına təlim keçilib. Professor Tsıqankovun bir çox kitabları var və mən çalışacağam ki, gələcəkdə onun digər kitabları ilə də sizi tanış edim.

Yuxarıda adını çəkdiyim kitab, sürücülük vəsiqəsini alıb və xeyli maşın sürdükdən sonra əlimə keçmişdi. Açığı, onu oxuduqdan sonra bəzi şeyləri düzgün etməyimə çox məmnun olmuşdum, lakin bununla bərabər kəşf etmişdim ki, çox şeyi də düz eləmirdim ya da heç bilmirdim. Kitab terminlərlə dolu və bir az qəliz dillə yazılsa da, çox informativdir və burda asandan çətinə çox şey müfəssəl surətdə izah olunur. Sürücünün sükan arxasında oturuş qaydası, sürətli rejimdə hərəkət, döngələri keçmə, avtoşların sevimli tryukları — «polis dönüşü» və «drifting», müxtəlif vəziyyətlərdə qəzanın qarşısının alınması və bir çox başqa məlumatlar kitabda əks olunub. Təbii ki, təcrübə olmasa kitabı oxuyub «Şumaher» olmaq mümkün deyil. Amma, bu kitabda, təcrübədə tətbiq etmək üçün külli miqdarda nəzəri material verilir.

Kitab bütün sürücülər, avtoşlar, avtomobil idmanı ilə məşqul olanlar, DYP, xüsusi xidmət və digər hüquq mühafizə orqanlarının əməkdaşları üçün faydalı olar. Kitab ruscadır, deyəsən azərbaycancası yoxdur və mən həmişəki kimi ümid edirəm ki gələcəkdə olacaq...

Son vaxtlar kitabları yalnız online dükanlardan alıram. Bunun səbəbi bir tərəfdən vaxt məhdudluğu, digər tərəfdən də tənbəlliyimdir. Kitab dükanına gedib orda nəyi var eşələnməyə gah vaxtım yoxdur, gah da sadəcə tənbəllik edirəm. İnternetdə isə, istənilən kitaba rəy tapmaq, kitab haqqında oxucuların fikirlərini bilmək, kitabın qiymətini öyrənmək və onu, istənilən ödəniş formasını seçərək, sifariş edib bir başa evə gətizdirmək olar. Müxtəlif ödəniş sistemləri vardır: nağd pul — kitabı aldıqda, bank kartı vasitəsilə, web-money və ya ona bənzər online-pul sistemləri və s.

Yaxınlarda növbəti kitab sifariş etdim. Yeri gəlmişkən, bu kitabı çoxdan axtarırdım, amma, kitab dükanlarında tapa bilmirdim. Sifarişdən sonra 10 – 15 günə kitab gəlir çıxır. Kitab poçtla gəlir ya da kuryer gətirə bilər, yəni gətirmə üsulunu da seçmək olar. Mən, məsələn, həmişə poçtla alıram, çünki, kuryerlərə etibarım yoxdur, həm də poçt şöbəsi qonşu binadadır. Kitab gələndə, poçtdan mənə kağız gəlir, mən də poçt şöbəsinə gedirəm və haqqını ödəyib kitabımı götürürəm.

Bu cür kitab almaq mənim üçün çox rahatdır. Əlbəttə internet heç vaxt kitab dükanında axtardığın kitabı taparaq, o təzə, hələ mətbəə boyasının qoxusunu verən kitabı götürüb vərəqləyəndə keçirdiyin hissləri əvəz edə bilməz. Dükanda kitaba baxmaq, oxumaq və lazım olan kitabı gözləmədən əldə etmək olar. Lakin, online dükanların da müsbət tərəfləri çoxdur. Məncə, adi kitab dükanları online xidmətlər göstərsələr heç də uduzmazlar.

Azərbaycanda nəşr olunan bir çox kitablara baxanda, onları əlimə alıb vərəqləyəndə çox heyfslənirəm və başa düşürəm ki, bu kitablar üstündə işləyənlər (nəşriyyatçı, tərtibatçı, dizayner, mətbəəçiləri nəzərdə tuturam, müəllifləri yox) Ceyms Feliçinin “Tipoqrafika üzrə ətraflı dərslik” kitabını nə oxuyublar, nə də ki, görüblər. Nəşriyyatımız bərbad haldadır.

Bu yazımda C. Feliçinin kitabı haqqında qısa məlumat vermək və öz fikirlərimi bildirmək istəyirəm.

Bu kitab dizayn, səhifələmə, kitab, dərgi tərtibatı ilə məşqul olanlar üçün həm dərslik, həm də ki, soraq kitabıdır. Bu kitabda Qutenberqdən (Gutenberg) başlayaraq müasir Open Type formatlı fontlara kimi şriftin inkişafı, tarixi təsvir olunur. Səhifələmənin qaydaları və üsulları əks olunub. Bu kitab, müxtəlif hallarda (kitab, qəzet, veb-səhifə, kağız, monitor) mətni elə səhifələməyi öyrədir ki, oxucu üçün onu oxumaq rahat olsun. Fikrimcə, “Tipoqrafika üzrə ətraflı dərslik” kitabı, mətnlə işləməyi, səhifələməni, poliqrafiya, mətbəə məhsullarını tərtib etməyi öyrənmək istəyənlər üçün əsl bilgi xəzinəsidir. Həm də, düşünürəm ki, peşəkarlar da onu soraq kitabı kimi istifadə edə bilərlər. Yəni bu kitab həm öyrənən, həm də ki peşəkar mətbəəçi, qrafik və veb dizaynerlər üçün faydalı və dəyərli bir vəsaitdir.

Kitab inglis dilində yazılıb, amma, rus dilinə də tərcümə olunub (James Felici “The Complete Manual of Typography” ing.; Джеймс Феличи “Типографика: шрифт, верстка, дизайн” rus.). Təəssüf ki, bu kitab Azərbaycan dilində hələ yoxdur. Ümid edək ki, gələcəkdə Ceyms Feliçinin “Tipoqrafika üzrə ətraflı dərslik” kitabı Azərbaycan dilinə də tərcümə və nəşr olunacaq.

Sankt-Peterburq, 2007-ci il, yanvar ayının 4-ü. Daha doğrusu 5-i, gecə saat 12-1 arası idi. Mən, metro ilə evə qayıdırdım. Vaqon demək olar ki, boş idi və mən rahatlıqla oturacaqda oturmuşdum. Nə yaxşı — əllərimi kurtkamın ciblərinə saldım və fikirləşdim ki, bu saat evdə, yorğanın altında, öz yerimdə olmaq daha da yaxşı olardı. Sol əlim cibimdə olan evin açarlarına, sağ əlim isə siqaret qutusuna toxundu. Yadıma düşdü ki, qutuda bir dənə siqaret qalmalıdı — onu metrodan evə gedənə kimi çəkərəm, bu günü görər, səhər də ki, yenisini alaram.

Bu yaxınlarda maraqlı bir kitab oxudum ― Donald Normanın “Adi əşyaların dizaynı” (Donald A. Norman “The Design of Everyday Things” ingl.; Дональд А. Норман “Дизайн привычных вещей” rus.) kitabını. Bu kitab haqqında eşitdiklərim və oxuduqlarım bir-neçə müsbət rəy, məndə xeyli maraq və onu oxumaq həvəsini oyatdı.